حيات پيامبر همهء قرآن را حفظ نكرده بودند ولى پس از رحلت آنحضرت ، باقيمانده را نيز حفظ كردند 8 . اين عده از مسلمانان مهاجر و انصار و همسران پيامبر كه قاسم ابن سلام نام آنها را برده تنها بخشى از مجموع اصحاب حافظ قرآن بوده‌اند و امتياز آنها اين بوده كه شخص پيامبر در مسألهء حفظ قرآن آنها را استادى مىكرده و آنها ، آنچه را كه حفظ مىكردند بر پيامبر ميخواندند و به تأييد او مىرسانيدند . بخش عظيم ديگرى از اصحاب نيز بودند كه قرآن را حفظ مىكردند بدون آنكه بر پيامبر عرضه نمايند . اگر افرادى را نيز كه پس از رحلت پيامبر ( ص ) حفظ قرآن را كامل كردند در اين بخش به حساب آوريم ، بايد بگوئيم تعداد افراد اين بخش بيشمار بوده است . در مقدمهء كتاب « طبقات القراء » 9 حافظ ذهبى 10 آمده كه : اين عدد حافظان قرآن مربوط به كسانى است كه محفوظات خود را بر پيامبر عرضه مىكرده‌اند و نامهاى آنها بدست ما رسيده است . اما عدهء زيادى از اصحاب بودند كه قرآن را « جمع » 11 مىكردند ولى نامهاى آنان بدست ما نرسيده است 12 » . آنچه تاكنون گفتيم مربوط به تعداد فوق العاده زياد اين حافظان در عصر پيامبر بود ولى مهمتر از بالا بودن تعداد ، ميزان شيفتگى و عشق و شوق اين حافظان به قرآن بود . قرآن دلهاى آنان را چنان در قبضه گرفته بود كه تنها همشان عبارت بود از خواندن و گوش فرا دادن به قرآن . شيخان از ابو موسى اشعرى نقل كرده‌اند كه پيامبر فرمود : « من صداهاى رفقاى اشعرى را هنگامى كه شبها وارد مىشوند تشخيص مىدهم و سمت منازل آنها را از بانگ قرآن خواندن آنها در مىيابم گر چه در روز منازل آنها را نديده‌ام و نميدانم به كجا وارد شده‌اند 13 . علاوه بر همهء اينها ، مسلمانان مرتبا خواندن و حفظ كردن قرآن را تمرين ميكردند تا در نمازهاى واجب و مستحب كه در اوقات مختلف شبانه روز